हरेक सपनाले केही न केही भन्न खोजेको संकेत दिन्छ।

रातको अध्यारोमा मस्त निद्रामा सुतिरहेका बेला मनभित्र अर्थात मस्तिस्कमा चल्ने फिल्म त्यसै चल्दैन ,यसको गहिरो अर्थ छ, जसलाई हामी सपना भन्दछौ ।बिश्वास गर्नुस या नगर्नुस हरेक सपनामा केही न केही संकेत लुकेको हुन्छ। हामीले उक्त लुकेको संकेतले भन्न खोजेको कुरा बुज्न सक्नु पर्छ, जस्का लागि केही ज्ञानको आवश्यकता पर्दछ। जस्लाई हाम्रो भाषामा स्वपन ज्ञान भनिन्छ।
राती हामीले देखने सपना दिनभर दिमागमा चले-खेलेका कुराहरु या सोचे-सम्झेका या दिनभर गरिएको एक्टिभिटिजको अवषेश मात्र नभएर भबिस्यमा हुन सक्ने राम्रो नराम्रो घट्नाको संकेत पनि सपनाले दिन्छ। सपनाको कारणले कतिपय मानिषहरुको जीवनमा निकै ठुलो असर पनि पारेको छ। कती मनिषहरुको भाग्य परिवर्तन पनि गरिदिएको छ। तपाईं हामीले पनि कैयौ पटक सपनाबाट संकेत पाएका छौ अझ भन्नु पर्दा सपनाले हामीलाई सपनामा केही भन्न खोजेको जस्तो लाग्छ। तर हामी त्यो कुरा बुज्न सक्दैनौ किनकी सपनाले हाम्रो भाषा बोल्दैन। सपनाले त संकेतको भाषा बोल्दछ। जस्को अर्थ बुझ्नका लागि कहिले काही सपना बिशेषज्ञको जरुरत पर्दछ।
अब म, तपाईंहरुलाई सामान्य रुपमा धेरै जसो देखिने कमन सपनाको उदाहरण प्रस्तुत गर्दछु। तपाईं हामीलाई थाहानै छ परिक्षाका लागि जतीसुकै राम्रो तयारी भयता पनि परिक्षाको समयमा डराउने सपना धेरै आउने गर्दछ। जसलाई इन्कार गर्न सकिदैन । तपाईंहरुले पनि महसुस गर्नुभएको होला परिक्षा दिन हामी तयार भएर घरबाट निस्कन्छौ, तर परिक्षा हलसम्म पुग्न सक्दैनौ। परिक्षा दिन ढिलो भाईसकेको हुन्छ। कहिलेकाही त परिक्षा दिदादिदै कलमले काम गर्दैन या मसी सकिन्छ। परिक्षामा सोधिएको प्रश्नहरुको उत्तर याद नहुने हुन्छ। यि बिबिध सपनाहरुले के जनाउछ भने हामीले हाम्रो जीवनमा केही सुधार गर्नुपर्ने आवश्यक छ। र आत्मविश्वाशको पनि कमी छ। भन्ने कुराको संकेत यस्तो किसिमको सपनाले दिन्छ।
त्यस्तै अर्को उदाहरण धेरै जसो मनिषलाई कहिले काही यस्तो किसिमको सपना आउछकि कुनै हत्यारा हतियार बोकेर तपाईंलाई, लखेठी राखेको हुन्छ। यस्तो बेलामा सपना देख्दा देख्दै पसिना पनि आउन सक्छ। चाहे तपाईं जतीसुकै छिटो भाग्नुस् दौडनुस् तर पनि तपाईंलाई एस्तो लाग्छ कि त्यो पिछा गर्ने तपाईं भन्दा एक कदम मात्र पछाडि छ। जब उस्ले तपाईंलाई भेट्टाउन लागे जस्तो महसुस हुन्छ अनी तपाईंको निन्द्रा खुल्छ । यस्तो किसिमको सपना बिशेष गरी आक्रमणको डरका कारणले आउने गर्दछ। प्राय गरी यस्ता सपना आउनुका कारण ननिदाएको अवस्थामा अर्थात आँखा खोलेको अवस्थामा गरेका बिबिध चिन्ताका कारणले पनि हुने गर्दछ। साथै यस्तो किसिमको सपनाले हामीलाई यो कुराको संकेत पनि दिन्छ कि हामी जस्तो सुकै परिस्थितीमा पनि डगमगाउनु हुँदैन अर्थात कुनै पनि सम्स्याबाट भाग्नु हुँदैन। बरु त्यस्को डटेर सामना गर्नु पर्दछ। यस्तो किसिमको सपना महिला हरुलाई बढी आउने गर्दछ। किनकी महिलाहरु सारीरिक रुपले पुरुषहरु भन्दा अलिक कमजोर हुन्छन।
त्यस्तै गरी सपनामा उचाइबाट खसेको अर्थात लडेको त्यस्का खास कारण बिशेष गरी आन्तरिक असुरक्षा, अस्तिरता र आत्म विश्वाशको कमी र चिन्ताका कारणले हुने गर्दछ।